6. i 7. Klimatyczny Bilans Wodny 2025.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2019 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, oznaczających wystąpienie suszy, w szóstym okresie raportowania — od 11 maja do 10 lipca — stwierdzono znaczne zmniejszenie w tym okresie raportowania obszarów gleb zagrożonych suszą. Mimo to, na mniejszych obszarach nadal wystąpiły warunki suszy rolniczej dla upraw: zbóż jarych, zbóż ozimych, krzewów owocowych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku oraz roślin strączkowych.

W szóstym okresie raportowania, tj. od 11 maja do 10 lipca 2025 roku, średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju była ujemna i wyniosła –68 mm. W porównaniu z poprzednim okresem raportowania wartość ta wzrosła o 36 mm, co wskazuje na zmniejszenie zagrożenia suszą dla upraw. Zmiana ta jest wynikiem wystąpienia opadów atmosferycznych związanych z obecnością niżu nad obszarem Polski, które przyczyniły się do zmniejszenia dotychczasowego deficytu opadowego.

Najniższe wartości KBW odnotowano w północno-zachodniej części województwa lubuskiego oraz w południowej części województwa zachodniopomorskiego (od –150 mm do –169 mm), gdzie nieznacznie doprecyzowano zasięgi obszarów narażonych na straty spowodowane suszą. W wyniku uwzględnienia danych z szóstej analizy KBW, zasięg przestrzenny terenów narażonych na istotne straty w plonach nieznacznie zwiększył się jedynie w przypadku upraw rzepaku i rzepiku. Na przeważającym obszarze kraju wartość KBW przekraczała –50 mm, co nie wpływa na zasięg wcześniej wyznaczonych powierzchni obszarów zagrożonych suszą.

Największy zasięg obszarów zagrożonych suszą, mający wpływ na dotychczasowe analizy, odnotowano w przypadku upraw rzepaku i rzepiku — kryterium suszy zostało spełnione w 73 gminach, z czego w województwie lubuskim w 35 gminach, w zachodniopomorskim w 23 gminach, a w wielkopolskim w 15 gminach.

W przypadku zbóż jarych kryterium suszy zostało spełnione w 8 gminach w Polsce — w województwie lubuskim (5 gmin) oraz zachodniopomorskim (3 gminy). Podobnie dla upraw krzewów owocowych warunki suszy odnotowano w 6 gminach: po 3 w województwach lubuskim i zachodniopomorskim.

Dla kukurydzy, zarówno na ziarno, jak i na kiszonkę, kryterium suszy zostało spełnione w 3 gminach — w zachodniopomorskim (2 gminy) i lubuskim (1 gmina). W przypadku zbóż ozimych oraz roślin strączkowych susza rolnicza wystąpiła w jednej gminie w województwie zachodniopomorskim.

Największy zasięg obszarów zagrożonych suszą w siódmym okresie raportowania odnotowano dla kukurydzy, gdzie kryterium suszy zostało spełnione w 37 gminach w Polsce w województwach: wielkopolskim (31 gmin), dolnośląskim (3 gminy), łódzkim (2 gminy) i lubuskim (1 gmina). Pozostałe uprawy, dla których kryterium suszy zostało przekroczone znajdują się wyłącznie na terenie województwa wielkopolskiego i są to:

– zboża jare (2 gminy),- krzewy owocowe (11 gmin),

– rośliny strączkowe (3 gminy).

W siódmym okresie raportowania, obejmującym czas od 21 maja do 20 lipca 2025 roku, średnia wartość Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW) dla kraju była ujemna i wyniosła –90 mm. W porównaniu z poprzednim okresem raportowania średnia wartość KBW zmniejszyła się o 22 mm. Najniższe wartości KBW odnotowano w południowo-wschodniej części województwa wielkopolskiego (od –160 mm do –168 mm) oraz w części województwa łódzkiego. Na przeważającym obszarze kraju wskaźnik KBW przekracza +50 mm, co oznacza sprzyjające warunki do retencji wody opadowej w glebie.

W bieżącym, siódmym okresie raportowania, uprawy takie jak zboża ozime, zboża jare oraz rzepak wykazują mniejszą podatność na suszę, co znajduje odzwierciedlenie w wysokich wartościach deficytu wymaganych do przekroczenia progu suszy. Z kolei większą wrażliwość na niedobory wody zaczynają wykazywać uprawy kukurydzy i ziemniaków. Z tego względu największy zasięg obszarów z deficytem opadów po uwzględnieniu warunków glebowych potrzebnych do określenia suszy rolniczej, tym okresie, odnotowano dla kukurydzy w województwie wielkopolskim. W ostatnich dwóch dekadach na przeważającym obszarze kraju wystąpiły obfite opady atmosferyczne, które znacząco ograniczyły zasięg suszy rolniczej wyznaczonej w siódmym okresie raportowania.

♦ Źródło i więcej na ten temat: SMSR – System Monitoringu Suszy Rolniczej