Atrakcje astronomiczne na niebie w sierpniu 2025 roku.

Najdłuższe dni w roku już za nami. Z każdym dniem jest coraz bliżej do równonocy, więc dzień z tygodnia na tydzień będzie się coraz szybciej skracał. Sierpień jest miesiącem, w którym zawsze na niebie dzieje się dużo i nie inaczej będzie w sierpniu 2025 roku. Oto szczegóły.

W sierpniu, zarówno z rana jak i wieczorem widać już, że dni się skracają. O ile jeszcze 1 sierpnia w Warszawie Słońce wzeszło o godz. 04:54, a zachód nastąpił o godz. 20:30, to w ostatnim dniu miesiąca dzień rozpocznie się o godz. 05:43, a zakończy o godz. 19:30. To oznacza, że w ciągu całego miesiąca ubędzie nam prawie dwie godziny dnia (109 minut).

Kolejność faz Księżyca w sierpniu przedstawia się następująco: pierwsza kwadra miała miejsce 1 sierpnia o godz. 14:41, pełnia przypadnie na 9 sierpnia o godz. 09:56, ostatnia kwadra będzie mieć miejsce 16 sierpnia o godz. 07:13, nów nastąpi 23 sierpnia o godz. 08:08, z kolei druga pierwsza kwadra w tym miesiącu czeka nas 31 sierpnia o godz. 08:26.

Zmieni się również wysokość górowania Słońca. W Warszawie z prawie 56 stopni na początku miesiąca do 46 stopni w ostatnim dniu sierpnia. Zatem coraz trudniej będzie można się opalić, ale za to Sońce z dnia na dzień będzie się stawało coraz bezpieczniejsze dla naszej skóry.

Jeżeli chodzi o planety to w sierpniu wszystkie będą dostępne na niebie. W pierwszej połowie sierpnia Merkury będzie świecił na porannym niebie. 10 sierpnia będzie miał jasność zaledwie 2 magnitudo, ale do 19 sierpnia, czyli w dniu, w którym osiąga maksymalną odległość kątową (19 stopni na zachód) od Słońca, jego jasność wzrasta prawie ośmiokrotnie, do -0,1 magnitudo.

Dla obserwatorów z umiarkowanych szerokości geograficznych na północnej półkuli planeta ta pojawia się na wschodnim horyzoncie, z nieznacznym odchyleniem na północ, do 26 sierpnia około 1,5 godziny przed wschodem Słońca, dzięki czemu można ją łatwo dostrzec bez pomocy optycznej. 21 sierpnia wąski sierp Księżyca w fazie ubywającej uniesie 5 stopni nad Merkurym, co pozwoli na jego łatwiejsze dostrzeżenie.

Wenus i Jowisz są tak jasne, że przyciągają szczególną uwagę i podziw, ilekroć zbliżają się do siebie na niebie. Szczególnym dniem będzie 12 sierpnia ok. godziny 03:00 nad ranem, kiedy obie planety miną się w odległości poniżej niż 0,9 stopnia. Przed koniunkcją Jowisz znajduje się poniżej i na lewo od Wenus. Po koniunkcji Jowisz będzie pojawiał się coraz wyżej, a Wenus coraz niżej. Druga planeta od Słońca świeci z jasnością -4, ale obecnie znacznie zmniejszyła się w porównaniu z okresem swojej największej świetności kilka miesięcy temu, prezentując dość typową, pozbawioną cech charakterystycznych formę półksiężyca.

Gazowy Gigant, którego magnituda osiąga -2, w teleskopach będzie wydawał się dwa razy większy od Wenus. Ponadto, podczas poranków 19 i 20 sierpnia, warto zaobserwować, jak cienki sierp Księżyca oddziałuje na te dwie jasne planety. 19 sierpnia, około godziny przed wschodem Słońca, należy zwrócić uwagę na oświetloną jeszcze w prawie 80 proc. tarczę Księżyca, która pojawi się bezpośrednio nad Jowiszem. 20 sierpnia Wenus znajdzie się 4 stopnie poniżej Księżyca po prawej stronie.

Mars świeci wśród gwiazd gwiazdozbioru Panny na wczesno-wieczornym niebie. 26 sierpnia ok. 45 minut po zachodzie słońca, należy spojrzeć w kierunku południowo-zachodniego horyzontu i poszukać Księżyca w pierwszej kwadrze. Mars będzie znajdował się około 5 stopni powyżej i na prawo od niego. Pomocne będą lornetki.

Z kolei Saturn na początku sierpnia będzie wschodził na wschodzie dopiero 2,5 godziny po zachodzie Słońca w gwiazdozbiorze Ryb, ale pod koniec sierpnia dystans ten zmniejszy się do zaledwie jednej godziny. Gdy Saturn znajduje się wysoko nad horyzontem, gołym okiem widać go jako spokojną plamkę o barwie żółto-białej, o jasności nie większej niż +0,8 w dość „pustej” części nieba. Podczas późnych godzin wieczornych 11 sierpnia jasna gwiazda znajdująca się w lewym dolnym rogu Księżyca w fazie przybywającej będzie planetą z pierścieniami.

Uran pojawi się w drugiej połowie nocy w konstelacji Byka. Ułatwieniem w lokalizacji planety będzie fakt, że przez cały sierpień będzie świecił ok. 4,5 stopnia pod Plejadami. Z kolei Neptun – najdalsza oficjalna planeta Układu Słonecznego – znajduje się w Rybach i będzie towarzyszyła Jowiszowi w bliskiej odległości. Jeżeli 12 sierpnia do obserwacji koniunkcji Jowisza i Wenus użyjemy lornetki, będziemy mogli ujrzeć również Neptuna.

Oprócz koniunkcji w sierpniu będzie można podziwiać inne zjawiska astronomiczne. Ostatnia pełnia Księżyca podczas meteorologicznego lata, które trwa od początku czerwca do końca sierpnia, pojawi się wraz z nadejściem weekendu, w nocy z piątku na sobotę (8/9 sierpnia). Pełnia Księżyca w sierpniu znana jest jako Księżyc Jesiotra – nazwana tak od dużej ryby, która niegdyś występowała w dużych ilościach w Wielkich Jeziorach i jeziorze Champlain. Przydomek ten wywodzi się od kapitana Jonathana Carvera, który poznał to wyrażenie podczas podróży w latach 60. XVIII wieku. Inne nazwy sierpniowej pełni księżyca to Księżyc Czarnej Wiśni, Księżyc Ryżu czy Księżyc Cienia Gór.

Tymczasem rój Perseidów jest często uznawany za najwspanialszy rój meteorów w roku, częściowo ze względu na dogodne warunki do obserwacji spadających gwiazd. W tym roku jego maksimum przypada na noc z wtorku na środę (12/13 sierpnia) we wczesnych godzinach porannych, ale światło Księżyca może uniemożliwić mu osiągnięcie pełnego potencjału.

„W 2025 roku ubywający Księżyc poważnie utrudni ten rój w czasie jego maksymalnej aktywności. Takie warunki zmniejszą aktywność o co najmniej 75 procent, ponieważ widoczne będą jedynie jaśniejsze meteory” – wyjaśniło Amerykańskie Towarzystwo Meteorologiczne na swojej stronie internetowej. Zamiast 60-100 spadających gwiazd na godzinę, w tym samym czasie widocznych będzie zaledwie 10-20 meteorów.

Eksperci zalecają skupienie się na ciemniejszych obszarach nieba, gdzie jasny Księżyc nie jest widoczny, aby mieć największą szansę na dostrzeżenie meteorów. Spadające gwiazdy mogą zacząć przelatywać przez niebo niedługo po zapadnięciu zmroku, ale najlepsza część niebiańskiego pokazu świetlnego spodziewana jest w drugiej części nocy.