Pomnikowy dąb szypułkowy w Dąbrówce.

Potężny, ale martwy.

Dąbrówka to wieś położona w województwie łódzkim, w powiecie sieradzkim, w gminie Sieradz. Leży nad rzeką Żegliną (lewostronny dopływ Warty), w odległości 4 km od Sieradza. Do 2007 roku nosiła nazwę Dąbrówka Sieradzka. W latach 1975–1998 miejscowość była położona w województwie sieradzkim. Zamieszkuje ją około 300 mieszkańców. Jak podano w Wikipedii: “W Dąbrówce do około 1975 r. stał murowany dwór zbudowany w końcu XVIII w. W odróżnieniu od innych dworów miał dwa ganki wsparte na kolumnach. Po przydworskim parku zostały jedynie nieliczne drzewa, a wśród nich pomnikowe dęby.”

Obecnie na oficjalnej liście pomników przyrody Dąbrówki figuruje tylko jeden egzemplarz. Jest to ogromny dąb szypułkowy, który niestety zakończył już swój żywot w formie żywej rośliny prowadzącej fotosyntezę. Oględziny korony drzewa przez tree hunterów na koniec maja 2025 r., potwierdziły brak jakiejkolwiek aktywności fizjologicznej dębu.

Dąb został powołany na pomnik przyrody na podstawie rozporządzenia Wojewody Sieradzkiego z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie uznania za pomnik przyrody. W Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody ( Dąb_szypułkowy_w_Dąbrówce ) podano, że obwód pierśnicowy pnia drzewa wynosi 760 cm, wysokość 29 metrów.

Co ciekawe, jeszcze w latach 2015-2016 drzewo odznaczało się dużą żywotnością, mocno ugałęzioną koroną i szybko powiększało obwód pnia. Cenne spostrzeżenia i informacje na temat wyglądu dębu zapisał tree hunter Andrzej Weber w Rejestrze Polskich Drzew Pomnikowych: “Trzeci największy dąb powiatu sieradzkiego. Wielkie drzewo z dużą dziuplą, przechodzącą na wylot przez pień na wysokości 5-6 m. Dąb jest z resztą wysoki i ma potężne konary. [2015] Dąb ma ok. 31,5m wysokości i bardzo szybko rośnie – w 2016 miał już 740 cm w obwodzie. 

Ten dąb posiada potężny pień, jest on całkiem wysoki (ok. 15 m do pierwszych gałęzi). Dziupla od strony zachodniej jest większa, niż ta od wschodniej; ma wymiary ok. 0,6 x 1,8m!. Na wysokości ok. 12 m znajduje się gniazdo, prawdopodobnie jakichś owadów np. os.

Obawy budzi u tego wielkiego dębu spory ubytek kominowy; dwa główne konary podtrzymują koronę o wymiarach 30,5 x 27 m. W każdym razie – oby żyło mu się jak najdłużej :)) [2020] Dąb utracił większą część korony (odłamany jeden z głównych konarów) i został jedynie mniejszy z nich.”

Zatem można stwierdzić, w ślad za informacjami i obserwacjami poczynionymi przez Andrzeja, że 2020 rok okazał się dla dębu przełomowy, w którym gwałtownie nasiliły się procesy zamierania drzewa. Stan obecny w 2025 roku nie pozostawia wątpliwości, że drzewo jest już martwe.

Jako ciekawostkę wklejam zdjęcie dębu zrobione przez Andrzeja ponad 10 lat temu. Drzewo prezentowało się bardzo okazale i sprawiało wrażenie, że będzie jeszcze żywe przez wiele, wiele lat.

Obecnie po utracie konarów i gałęzi, które kiedyś budowały koronę potężnego drzewa, pozostała “dziura” pod niebem dookoła mocno uszczuplonego pnia dębu. 

Teraz mieszkańcy będą mogli obserwować tzw. “drugie życie drzewa”, które objawi się obecnością wielu drobnych organizmów, grzybów i roślin w rozpadającym/rozkładającym się pniu.

Chociaż drzewo jest już martwe, tree hunterzy udokumentowali i oddali należny szacunek dostojnemu dębowi, który od kilkuset lat jest częścią przyrodniczej historii Dąbrówki.

⇒ Pomnikowy dąb z Dąbrówki został opisany również na blogu Marka: Pomnikowy dąb z Dąbrówki (gm. Sieradz, łódzkie). Oczywiście zapraszam do lektury artykułu.

Odwiedzając martwego giganta, warto zwrócić uwagę na kilka innych ciekawych drzew, które rosną w jego bliskim sąsiedztwie, np. na wierzbę po której obficie wspina się bluszcz.

Drugim okazem jest buk pospolity w odmianie czerwonolistnej.

Warto też przyjrzeć się okazałemu wiązowi szypułkowemu, który prawdopodobnie jest zrostem dwóch pojedynczych drzew tego gatunku.