Pomnikowy dąb szypułkowy w Złoczewie.
Ostatnio na blogu było mało wpisów dotyczących drzew. Tym artykułem rozpoczynam cykl kilkunastu tekstów ze wspólnej wyprawy z Markiem Łuszczyńskim ( Pomniki przyrody ) na przełomie maja/czerwca 2025 roku. Naszą dwudniową eskapadę dendrologiczną, roboczo nazwaliśmy “wyprawą mazowiecką”, bowiem jej głównym celem były odwiedziny jednego z najzacniejszych dębów szypułkowych Polski, który rośnie w woj. mazowieckim. Po drodze podziwialiśmy wiele innych cennych tworów dendroflory i zbieraliśmy materiał na napisanie artykułów. Planuję napisać 17 tekstów z tej wyprawy, przy czym ich kolejność będzie losowa czyli odbiegająca od ustalonego harmonogramu wycieczki, co dla czytelników nie ma żadnego znaczenia. Ostatni wpis będzie podsumowaniem całej wyprawy.
Cykl rozpoczynam od miasta Złoczew, położonego w woj. łódzkim, w powiecie sieradzkim, które jest siedzibą gminy miejsko-wiejskiej Złoczew. Miasto to jest niewielkim ośrodkiem przemysłowym, gdzie funkcjonują głównie zakłady przemysłu spożywczego (przetwórstwo mięsa i owocowo-warzywne) oraz niewielkie przedsiębiorstwa remontowo-budowlane. Na terenie gminy Złoczew znajduje się złoże węgla brunatnego o zasobności około 490 mln ton, odkryte w 1962 przez Instytut Geologiczny. Złoże zlokalizowane jest kilka km na południe od Złoczewa (na pograniczu powiatów wieluńskiego i sieradzkiego). Eksploatację złoża planowano na lata 2025–2045. W dniu 7 stycznia 2025 r. Ministerstwo Klimatu i Środowiska odmówiło wydania koncesji w tym przedmiocie spółce PGE GiEK. Tym samym nie dojdzie do dewastacji okolicznego krajobrazu.
Najbardziej interesującym dla tree hunterów obiektem przyrodniczym Złoczewa jest drzewo, które rośnie w północnej części miejscowości przy ulicy Cegielnianej i z uwagi na swoją lokalizację oraz gabaryty, jest bardzo łatwe do odnalezienia. Od razu widać jego soliterową, rozłożystą sylwetkę, charakterystyczną dla okazów rosnących swobodnie na otwartej przestrzeni.
Na podstawie rozporządzenia Wojewody Sieradzkiego z dnia 3 lutego 1998 r. w sprawie uznania za pomnik przyrody, drzewo to, które reprezentuje dąb szypułkowy, zostało powołane na pomnik przyrody. W Centralnym Rejestrze Form Ochrony Przyrody ( Dąb_szypułkowy_w_Złoczewie ) podano, że obwód pnia drzewa wynosi 619 cm, wysokość 25 metrów.
W zależności z której strony oglądamy pień pomnikowego drzewa, możemy dostrzec wielką dziuplę lub jej brak. Na pniu od strony bez dziupli na wysokości około 3 m, odnajdziemy również charakterystyczną tabliczkę oznaczającą pomnik przyrody.
Aby pokazać wielkość dziupli i grubość pnia dębu, najlepiej porównać je do sylwetki człowieka. Na powyższym zdjęciu Marek uwiecznił wykonywane przeze mnie czynności dendrometryczne. W sumie jestem całkiem wdzięcznym “elementem” porównawczym. ;))
Zdjęcie w pionie ukazuje cała dziuplę, która sprawia spore wrażenie. Przy okazji przypomnę, że drzewa dziuplaste mierzymy tak samo jak te, które ich nie posiadają, przy czym zawsze powinno się wspomnieć, że mierzony przez nas egzemplarz jest dziuplasty lub nie, dla pełniejszego/dokładniejszego opisu drzewa.
Aktualny obwód pnia drzewa na poziomie pierśnicy (zwany też “obwodem pierśnicowym pnia” lub “obwodnicą pnia”) wynosi 614 cm. Biorąc pod uwagę wyniki pomiarów figurujących w rejestrach z poprzednich lat, wychodzi, że drzewo pomału zmniejsza obwód pnia. Ubytki kory i pogłębiające się wypróchnienie są szybsze od możliwości przyrostu pnia na grubość. Są to procesy jak najbardziej naturalne.
Również wysokość drzewa zmieniła się w ostatnich latach z 25 na 17 metrów. Długość samej dziupli wynosi około 5,5 m. Nie znalazłem informacji co do wieku dębu, ale na pewno wynosi on kilkaset lat (250-300).
Wypróchniałe wnętrze drzewa kojarzy mi się z formami i naciekami spotykanymi w jaskiniach. Zresztą to nie pierwszy taki przypadek, w którym klimat i wystrój panujący wewnątrz starego, wypróchniałego drzewa, przypomina mi fantastyczną scenerię jakiejś jaskini.
Zacny dąb znalazł swoje miejsce w albumie “Polskie Dęby” 100 dębów na 100-lecie PTD. Został zgłoszony przez Łukasza Silę. Warto zacytować jedną informację na temat dębu: “Drzewo skierowało większość sił witalnych na wytworzenie i utrzymanie korony wtórnej i jest w dobrym stanie zdrowotnym jak na swój wiek”. O samym albumie napiszę odrębny artykuł.
⇒ Pomnikowy dąb szypułkowy ze Złoczewa został opisany również na blogu przez mojego serdecznego kolegę Marka pod tym linkiem: Pomnikowy dąb przy ul. Cegielnianej w Złoczewie (pow. sieradzki, łódzkie). Zachęcam i zapraszam do lektury.
P O D S U M O W A N I E
1) W Złoczewie (woj. łódzkie, powiat sieradzki, gmina miejsko-wiejska Złoczew), przy ulicy Cegielnianej w północnej części Złoczewa rośnie gruby, rozłożysty i piękny dąb szypułkowy, który od 1998 roku jest chroniony jako pomnik przyrody ożywionej.
2) Wybrane parametry drzewa wynoszą: obwód pierśnicowy pnia 614 cm (pomiar własny z 01.06.2025 r.), wysokość 17 metrów (według danych z albumu “Polskie Dęby” 100 dębów na 100-lecie PTD, PTD 2024), w rejestrach nie podano szacunkowego wieku drzewa.
