Temperatura, opady i usłonecznienie w czerwcu 2025 roku.
Za nami ciepły czerwiec, ale niewiele cieplejszy w stosunku do przyjętego okresu referencyjnego z lat 1991-2020. Do tego w dużej części kraju suchy. Warto też wspomnieć o dość częstych, stosunkowo chłodnych lub wręcz zimnych jak na czerwiec nocach/porankach. Czas na jego podsumowanie.
♦ TEMPERATURY ♦
Średnia obszarowa temperatura powietrza w czerwcu 2025 r. wyniosła w Polsce 17,7°C i była o 0,9 stopnia wyższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny czerwiec należy więc zaliczyć do miesięcy ciepłych termicznie.
Najcieplejszym regionem było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła 19,0°C (1,3 stopnia powyżej normy), z kolei najchłodniejszym – Pobrzeża, ze średnią temperaturą powietrza 16,3°C (0,5 stopnia powyżej od normy).
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., czerwiec 2025 r. plasuje się na 16. pozycji (był on chłodniejszy o 0,7 stopnia od zeszłorocznego). Najchłodniejszy od początku II połowy XX wieku był czerwiec w latach 1974, 1984 i 1985, kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła tylko 14,0°C, natomiast najcieplejszy przypadł na rok 2019 (21,4°C).
Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w czerwcu było stosunkowo niewielkie i na przeważającym obszarze kraju średnia temperatura wyniosła od 16°C do 19°C. Najcieplej było we Wrocławiu oraz w Słubicach (19,3°C), a także w Tarnowie (19,2°C), Krakowie i Opolu (19,1°C), najchłodniej w Elblągu (15,3°C) i Helu (15,7°C) oraz w Łebie, Lęborku i Suwałkach (15,9°C). W szczytowych partiach pasm górskich średnie miesięczne wartości temperatury były najniższe (Kasprowy Wierch: 8,6°C, Śnieżka: 9,0°C).
Wartości anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierały się w granicach od 0,0°C do 2,0°C. Na całym obszarze temperatura powietrza była znacznie wyższa od normy, przy czym najwyższe anomalie zanotowano w części południowej oraz zachodniej kraju (+ 1,5°C). W północno-zachodniej i północnej części kraju wartości odchylenia nie przekraczały 0,5°C.
Najwyższą temperaturę powietrza (32,8°C) odnotowano 15 i 22 czerwca w Słubicach (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Najcieplejszy okres tego miesiąca przypadł na okresy 4-5, 15-16, 22-23 i 26 czerwca. Najchłodniej (poza stacjami wysokogórskimi) było 10 czerwca w Zakopanem (3,0°C) oraz w Łodzi (3,3°C). 12 czerwca na Kasprowym Wierchu termometr pokazał –1,0°C, a 9 czerwca na Śnieżce –0,7°C. Generalnie na wszystkich stacjach najchłodniejszym okresem był 9-15 i 21-23 czerwca.
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% oraz kwantyla 5% temperatury był w czerwcu mocno zróżnicowany i odzwierciedlał lokalne warunki panujące na poszczególnych stacjach. Najwyższe wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (przekraczające 30°C) odnotowano w okolicach Zielonej Góry, Wrocławia, Słubic i Gorzowa Wielkopolskiego, najniższe – na Pomorzu, Suwalszczyźnie i na obszarach górskich. Najwyższe wartości kwantyla 5% minimalnej wartości temperatury powietrza wystąpiły na północy, zachodzie oraz w okolicach Warszawy, Sandomierza i Krosna (sięgały 10°C). Najniższe wartości zaobserwowano w okolicach Łodzi i Piły oraz na obszarach górskich.
Seria anomalii średniej obszarowej temperatury powietrza w czerwcu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991-2020 oraz wartość trendu (°C/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był w czerwcu 2025 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. przeciętny wzrost temperatury powietrza w tym miesiącu szacowany jest na 1,78°C. Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza w czerwcu (1951-2025) występuje w Karpatach (ponad 2,7°C), najsłabszy na Pojezierzach (1,5°C).
Zgodnie z klasyfikacją warunków termicznych czerwiec 2025 r. należy zaliczyć do miesięcy ciepłych – warto jednak zaznaczyć, że nie został przekroczony kwantyl 95%. Czerwiec charakteryzuje bardzo duża zmienność średniej dobowej temperatury powietrza (nawet z dnia na dzień). W kontraście do siebie stoją również pierwsza (wyraźnie chłodniejsza) i druga (cieplejsza – ze średnią dobową temperaturą powietrza nie spadającą poniżej średniej z lat 1991-2020) połowa miesiąca.
♦ OPADY ♦
Obszarowo uśredniona suma opadu atmosferycznego w czerwcu wyniosła w Polsce 58,4 mm i była o 10,6 mm niższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony czerwiec należy zaliczyć do miesięcy suchych (opady stanowiły 84,6% normy dla tego miesiąca).
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., czerwiec 2025 r. plasuje się na 52. pozycji. Najbardziej zasobny w opady był czerwiec 2009 r. (ze średnią sumą 121,8 mm), najmniej – w 1976 r. (zaledwie 34,7 mm). Rozkład przestrzenny sum opadów w czerwcu 2025 r. był silnie zróżnicowany.
Największe sumy miesięczne wystąpiły w Tatrach, gdzie przekroczyły 100 mm, natomiast najniższe opady, poniżej 40 mm, odnotowano na stacjach synoptycznych w Zielonej Górze, Szczecinie i Łodzi. W porównaniu do normy wieloletniej (1991-2020), sumy opadów w czerwcu 2025 r. w lokalnie na Podbeskidziu, w Beskidzie Sądeckim i w Kotlinie Kłodzkiej stanowiły mniej niż 50% średniej wieloletniej, z kolei w Siedlcach i Toruniu przekroczyły 130% normy. W odniesieniu do tej normy sumy opadów w czerwcu 2025 roku mieściły się w zakresie od 41% w Bielsku-Białej do 140,3% w Siedlcach. Rozkład anomalii odzwierciedlał w znacznym stopniu przestrzenny rozkład opadów.
W 1. połowie czerwca skumulowana średnia obszarowa suma opadu w Polsce sukcesywnie wzrastała. W 2. połowie miesiąca przyrost był mniej zauważalny, w 3. dekadzie przekroczony został próg 200 mm. Czerwiec to kolejny miesiąc z deficytem opadów. Zgodnie z klasyfikacją warunków pluwialnych został określony jako miesiąc suchy.
Ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również Klimatycznego Bilansu Wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W czerwcu 2025 r. najwyższe wartości parowania, osiągające 140 mm, wystąpiły w południowo-Zachodniej części Polski, Najniższe odnotowano w północnej części kraju oraz na obszarach górskich. Klimatyczny Bilans Wodny w przeważającej części kraju był ujemny. Najniższe wartości, sięgające –110 mm, zarejestrowano w południowo-zachodniej części kraju (zgodnie z wartościami ET0). Największe dodatnie wartości bilansu (około 90 mm) odnotowano w Tatrach.
Czerwiec 2025 r. potwierdza słabą tendencję spadku wysokości opadów w tym miesiącu (–1 mm na 10 lat). Od 1951 r. wysokość opadów w czerwcu zmniejszyła się o ok. 7,4 mm (10,7% normy z lat 1991-2020).
♦ USŁONECZNIENIE ♦
Jeśli chodzi o usłonecznienie w czerwcu 2025 r. to widać wyraźny podział na bardziej pogodną południową część kraju i północną, gdzie usłonecznienie oscylowało w okolicach normy 1991-2020 lub poniżej. Największą, ujemną anomalię usłonecznienia zanotowano na Suwalszczyźnie i okolicach, gdzie Słońce świeciło o około 50 godzin mniej w stosunku do normy.
Natomiast na krańcach południowych, usłonecznienie było najwyższe, miejscami nawet o 90 godzin powyżej normy (w Nowym Sączu).
♦ CZERWIEC GLOBALNIE ♦
