Temperatura, opady i usłonecznienie w lipcu 2026 roku.
Po wyjątkowo gorącej końcówce czerwca, lipiec rozpoczął się większym ochłodzeniem, opadami i pochmurną aurą. Zapowiadany jeszcze kilka miesięcy temu na niektórych portalach jako “piekielny”, okazał się lekko chłodny, pochmurny, ale z opadami było różnie, choć ogólnie zapisał się pod tym względem w pobliżu normy 1991-2020. Czas na jego szczegółowe podsumowanie.
♦ TEMPERATURY ♦
Średnia obszarowa temperatura powietrza w lipcu 2026 r. wyniosła w Polsce 18,5°C i była o 0,4 stopnia niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991- 2020). Tegoroczny lipiec należy zaliczyć więc do miesięcy “lekko chłodnych” termicznie.
Najcieplejszym regionem Polski było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła 19,2°C (niższa o 0,2 stopnia od normy), natomiast najwyższym dodatnim odchyleniem od normy (+0,4°C) charakteryzowały się Sudety. Najchłodniejszym regionem były Pobrzeża, gdzie temperatura w lipcu wyniosła 17,6°C (0,5°C poniżej normy) oraz Karpaty (17,7°C).
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., lipiec 2026 r. plasuje się na 34. pozycji. Był to najchłodniejszy lipiec od 2020 roku, chłodniejszy o 3,5 stopnia od najcieplejszego lipca 2006 r. Najchłodniejszy od początku II połowy XX wieku był lipiec 1979 r., kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła zaledwie 14,7°C.
Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w lipcu pokazuje, że wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza na całym obszarze kraju rosły z północy ku południu. Najcieplej pod względem średniej temperatury powietrza było w Legnicy (20,2°C), Wrocławiu (20,0°C) oraz Tarnowie i Opolu (19,6°C), najchłodniej w Zakopanem (15,6°C), Elblągu (16,3°C) i Lęborku (17,0°C). W szczytowych partiach pasm górskich średnie miesięczne wartości temperatury były oczywiście najniższe (Kasprowy Wierch: 8,1°C, Śnieżka: 9,7°C).
Wartości anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierały się w granicach od -1,1°C do +0,9°C. Najwyższe anomalie dodatnie zaznaczyły się w południowo-zachodniej części kraju. Obszar najchłodniejszy obejmował część północno-wschodnią.
Najwyższą wartość temperatury powietrza odnotowano 30 lipca w Legnicy (37,8°C), Wrocławiu (36,6°C) i Świnoujściu (36,1°C) (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Warto odnotować, że 1, 30 oraz 31 lipca maksymalne (zanotowane w lipcu 2026) wartości temperatur wystąpiły na prawie wszystkich stacjach synoptycznych. Na Kasprowych Wierchu oraz Śnieżce zanotowano odpowiednio 21,3°C i 23,2°C. Najniższą wartość temperatury powietrza zanotowano 22 lipca w Łodzi (6,1°C), 25 lipca w Jeleniej Górze (6,2°C) oraz Kłodzku (6,3°C); w górach 8 lipca na Kasprowym Wierchu oraz 9 lipca na Śnieżce termometr pokazał odpowiednio 1,5°C i 1,3°C. Generalnie na wszystkich stacjach najchłodniejszymi okresami były 6, 8-10, 14-16, 22, 25 oraz 29 lipca.
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (po lewej) i kwantyla 5% minimalnej temperatury powietrza (po prawej) w lipcu 2026
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% oraz kwantyla 5% temperatury był w lipcu mocno zróżnicowany i odzwierciedlał lokalne warunki panujące na poszczególnych stacjach. Najwyższe wartości kwantyla 95% maksymalnej temperatury powietrza (przekraczające 33°C) odnotowano w południowej części kraju, przede wszystkim okolicach Lublina, Raciborza, Nowego Sącza, Tarnowa, Siedlec, Sandomierza, Rzeszowa, Kozienic, Sulejowa i Legnicy. Najniższe wartości odnotowano na Pomorzu, Suwalszczyźnie i na obszarach górskich. Najwyższe wartości kwantyla 5% minimalnej wartości temperatury powietrza odnotowano na północy, zachodzie oraz w okolicach Warszawy, Tarnowa i Sandomierza. Wartości sięgały do 12°C. Najniższe wartości zaobserwowano w okolicach Łodzi i Kielc, Mławy i Lęborka oraz na obszarach górskich.
Zmienność średniej dobowej obszarowej temperatury powietrza w Polsce od 1 stycznia 2026 r. na tle wartości wieloletnich (1991-2020).
Zgodnie z klasyfikacją termiczną lipiec 2026 należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych. Ponad połowa dni w minionym miesiącu przyjmowała wartości blisko bądź poniżej średniej z wielolecia 1991-2010. Lipiec 2026 charakteryzowała duża zmienność wartości średniej dobowej temperatury powietrza – kilkudniowe „chłodniejsze” okresy były przeplatane dniami z wartościami średniej temperatury znacznie powyżej średniej, a pod koniec miesiąca został przekroczony próg kwantyla 95% (dni wyjątkowo ciepłe w porównaniu z innymi sierpniami w minionym okresie normalnym).
Seria anomalii średniej obszarowej temperatury powietrza w lipcu w Polsce względem okresu referencyjnego (1991-2020) oraz wartość współczynnika kierunkowego trendu (°C/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
W Polsce na przestrzeni ostatnich kilkudziesięciu lat obserwujemy silny wzrost temperatury powietrza w lipcu, który wynosi 0,31°C/10 lat (1951-2026).
Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza (od 1951 roku) w lipcu występuje w Karpatach (niemal 2,8°C), najsłabszy na wybrzeżu (2,1°C).
♦ OPADY ♦
Obszarowo uśredniona suma opadów atmosferycznych w lipcu 2026 r. wyniosła w Polsce 88,4 mm i była zaledwie o 0,7 mm wyższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991- 2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony lipiec należy zaliczyć do miesięcy normalnych opadowo (opady stanowiły 100,8% normy dla tego miesiąca).
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., lipiec 2026 r. plasuje się na 34. pozycji. Najbardziej zasobny w opady był lipiec 2011 r. (ze średnią sumą 178,1 mm), najmniej – w 2006 r. (zaledwie 23,9 mm).
Rozkład przestrzenny sumy opadów w lipcu 2026 r. był silnie zróżnicowany. Wyraźnie zaznaczają się obszary o wysokich sumach opadów w północno-wschodniej części Polski oraz w Tatrach. Najwyższe sumy miesięczne odnotowano na stacjach synoptycznych w Kętrzynie, Elblągu, na Kasprowym Wierchu oraz we Włodawie (powyżej 150 mm). Z kolei najniższe opady, poniżej 50 mm, wystąpiły w Kłodzku. W stosunku do średniej wieloletniej (1991-2020) opady w lipcu 2026 r. zawierały się między 43,2% w Kłodzku a aż 255,6% w Kętrzynie. Rozkład anomalii odzwierciedlał w znacznym stopniu przestrzenny rozkład opadów.
Skumulowana suma wysokości opadów atmosferycznych od 1 stycznia 2026 r. (linia czerwona) na tle skumulowanej sumy wieloletniej (linia czarna, 1991-2020).
W lipcu 2026 r. przebieg skumulowanej średniej obszarowej sumy opadu w Polsce kolejny miesiąc z rzędu plasował się poniżej wartości kwantyla 5%. Jednak jeśli tendencja warunków pluwialnych utrzyma się w drugiej połowie roku to możliwe jest powolne zbliżanie się krzywej w kierunku średniej z wielolecia 1991-2010. Pod względem klasyfikacji pluwialnej (podobnie jak czerwiec) miniony miesiąc został skategoryzowany jako normalny.
Przestrzenny rozkład sumy parowania potencjalnego (po lewej) oraz przestrzenny rozkład klimatycznego bilansu wodnego (po prawej) – lipiec 2026
Ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W lipcu 2026 r. najwyższe wartości parowania, osiągające 140 mm, wystąpiły w rejonie Polski południowo-zachodniej. Najniższe wartości (0 mm) odnotowano w rejonach górskich (szczególnie w Tatrach).
Wartości parowania wyraźnie spadały w kierunku północno-wschodnim. Klimatyczny bilans wodny w lipcu był w przeważającej części kraju ujemny (do -110 mm), bądź bliski 0 mm. Wartości KBW doskonale pokrywają się z wartościami parowania – wartości dodatnie bądź bliskie zeru odnotowano w rejonie Polski północnej oraz północno-wschodniej. Najwyższe wartości KBW oszacowano w rejonie Tatr (do 350 mm).
Seria anomalii średniej obszarowej wysokości opadów w lipcu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991- 2020 oraz wartość trendu (mm/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Opady atmosferyczne w lipcu charakteryzują się znaczną zmiennością z roku na rok. Na powyższym wykresie anomalii można zaobserwować zarówno bardzo suche, jak i bardzo mokre lipce wstępujące czasem obok siebie. Od ponad 20 lat kontynuowana jest minimalna tendencja spadku wysokości opadów w lipcu, jednak lipiec 2026 był pod tym względem bliski normie wieloletniej 1991-2020. Jeśli natomiast przeanalizujemy cały okres od roku 1951, nie obserwujemy większych tendencji w sumie opadów atmosferycznych w tym miesiącu.
♦ USŁONECZNIENIE ♦
W lipcu 2026 r. stosunkowo często utrzymywało się zachmurzenie i pod względem usłonecznienia mieliśmy sporą anomalię. Na Warmii i Mazurach, Suwalszczyźnie i w Tatrach usłonecznienie w lipcu wyniosło poniżej 160 godzin (Kasprowy Wierch 137 godz.). W większości kraju mieściło się w przedziale od 200 do 240 godzin, a na krańcach północno-zachodnich i zachodzie Małopolski przekroczyło 240 godzin (w Krakowie wyniosło 240,2 godz.).
Pod względem anomalii im dalej na północny-wschód, tym bardziej pochmurno. Na Suwalszczyźnie świeciło przez ponad 80 godzin mniej niż powinno (wobec normy 1991-2020 r.), w rejonie Warszawy, Kętrzyna i Elbląga 80-70 godzin poniżej średniej), a na Pomorzu Gdańskim, Białostocczyźnie, wschodzie i w centrum Mazowsza oraz północy Lubelszczyzny 50-70 godzin mniej. Jedynie w rejonie Raciborza, Torunia i Kołobrzegu mieściło się ono w normie.
♦ LIPIEC GLOBALNIE ♦
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza na świecie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla lipca. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Lipiec 2026 roku był trzecim najcieplejszym lipcem na świecie, ze średnią temperaturą powietrza przy powierzchni ziemi wynoszącą 16,90°C, czyli o 0,67°C wyższą niż średnia temperatura lipca w latach 1991-2020 (według danych ERA5). Najcieplejszy lipiec w historii pomiarów przypadł na rok 2023.
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza w Europie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla lipca. Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Średnia temperatura nad Europą w lipcu 2026 r. wyniosła 20,49°C, czyli o 0,66°C więcej od średniej z lat 1991-2020. Najcieplejszy lipiec w historii pomiarów (w Europie) miał miejsce w 2010 roku (1,73°C powyżej średniej).
W lipcu 2026 roku zaobserwowano wyraźny kontrast anomalii temperaturowych na linii wschód-zachód w całej Europie. Na zachodzie temperatury przyjmowały wartości znacznie powyżej średniej, a w przeważającej części Europy wschodniej były od średniej niższe. Podobnie jak w czerwcu, temperatury były znacznie wyższe od średniej we Francji, Niemczech, północno-wschodniej Hiszpanii, Anglii, Szwajcarii i zachodnich Włoszech, zazwyczaj o 3–5°C. Wiele krajów Europy zachodniej doświadczyło fal upałów w pierwszej połowie lipca i ponownie pod koniec miesiąca.
Według danych krajowych, Francja i Hiszpania odnotowała najcieplejszy lipiec w historii pomiarów. Wstępne statystyki dla Wielkiej Brytanii wskazują, że lipiec 2026 roku był drugim najcieplejszym w kraju, najcieplejszym w Walii i najcieplejszym w Anglii. Regionalny kontrast anomalii temperaturowych w lipcu był związany z obszarem wysokiego ciśnienia na północny zachód od Wielkiej Brytanii i Irlandii. Ciepłe powietrze znad Afryki Północnej przemieszczało się na północ po jej zachodniej stronie, podczas gdy chłodniejsze powietrze polarne płynęło na południe po jej wschodniej stronie.
