Temperatura, opady i usłonecznienie w sierpniu 2025 roku.
Po wilgotnym lipcu przyszedł bardzo suchy i lekko chłodny sierpień. Był to ciekawy miesiąc nie tylko z uwagi na chłodniejszą aurę od normy, ale i pierwszy, letni wysyp grzybów na nizinach, który miejscami był lepszy niż ten wrześniowy. Brak długotrwałej fali upałów spowodował, że susza nie dała roślinności tak popalić, jakby to miało miejsce podczas panowania wysokich temperatur. Czas podsumować ostatni miesiąc meteorologicznego lata.
♦ TEMPERATURY ♦
Średnia obszarowa temperatura powietrza w sierpniu 2025 r. wyniosła w Polsce 18,1°C i była o 0,3 stopnia niższa od średniej wieloletniej dla tego miesiąca (klimatologiczny okres normalny 1991-2020). Tegoroczny sierpień należy zaliczyć do miesięcy lekko chłodnych termicznie.
Najcieplejszym regionem Polski było Podkarpacie, gdzie średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła 19,2°C (wyższa o 0,2 stopnia od normy), najchłodniejszym – Sudety, ze średnią 16,8°C (0,5 stopnia poniżej normy dla tego regionu).
Według klasyfikacji rangowej średniej temperatury miesięcznej, obejmującej okres od 1951 r., sierpień 2025 r. plasuje się na 27. pozycji (był chłodniejszy o 3,2 stopnia od rekordowego sierpnia 2015 r.). Najchłodniejszy od początku II połowy XX wieku był sierpień 1956 r., kiedy średnia obszarowa temperatura powietrza wyniosła tylko 15,1°C.
Przestrzenne zróżnicowanie temperatury powietrza w sierpniu pokazuje, że wartości średniej miesięcznej temperatury powietrza na prawie całym obszarze kraju przekraczały 16,0°C. Najcieplej było w Warszawie (19,5°C), Tarnowie (19,3°C) oraz Sandomierzu (19,2°C), najchłodniej zaś w Elblągu (16,6°C), Jeleniej Górze oraz Suwałkach (16,4°C) i Zakopanem (16,1°C). W szczytowych partiach pasm górskich średnie miesięczne wartości temperatury były oczywiście najniższe (Kasprowy Wierch: 9,2°C, Śnieżka: 9,7°C).
Wartości anomalii, tj. odchyleń od wartości wieloletnich średnich miesięcznych z okresu 1991-2020, zawierały się w granicach od –1,0°C do 0,5°C. Obszar chłodniejszy zlokalizowany był w północno-wschodniej, środkowej i południowo-zachodniej części kraju.
Najwyższą temperaturę powietrza (34,4°C) odnotowano 15 sierpnia w Legnicy (informacja dotyczy jedynie stacji synoptycznych). Na Śnieżce 14 sierpnia zanotowano 22,2°C, dzień później na Kasprowych Wierchu było 20,6°C. Najniższą wartość temperatury (poza stacjami górskimi) zarejestrowano 24 sierpnia w Jeleniej Górze (1,9°C). Na Śnieżce i Kasprowym Wierchu najchłodniej było 24 sierpnia – odpowiednio –0,6°C i –3,0°C.
Przestrzenny rozkład wartości kwantyla 95% temperatury odzwierciedla w zasadzie warunki termiczne przedstawione na mapie średniej temperatury miesięcznej. Natomiast przestrzenny rozkład wartości kwantla 5% temperatury pokazuje silne zróżnicowanie najniższych wartości temperatury minimalnej na obszarze kraju.
Seria anomalii średniej obszarowej temperatury powietrza w sierpniu w Polsce względem okresu referencyjnego 1991-2020 oraz wartość trendu (°C/10 lat); serie wygładzono 10-letnim filtrem Gaussa (czarna linia).
Występujący od szeregu lat silny wzrostowy trend temperatury powietrza na obszarze Polski był w sierpniu 2025 r. kontynuowany. Tylko od 1951 r. wzrost temperatury w tym miesiącu szacowany jest na 2,8°C. Wartość współczynnika trendu jest zróżnicowana w poszczególnych regionach klimatycznych kraju. Najsilniejszy wzrost temperatury powietrza w sierpniu występuje w Karpatach (3,2°C), najsłabszy – na Wybrzeżach i Pobrzeżach (2,4°C).
W przeważającej części sierpnia średnia dobowa temperatura powietrza pozostawała na poziomie poniżej średniej z lat 1991-2020. Sytuacja ta była odmienna jedynie w dwóch krótkich okresach w środku i pod koniec miesiąca – wtedy dwukrotnie został przekroczony kwantyl 95% (wyjątkowo cieple dni).
♦ OPADY ♦
Obszarowo uśredniona suma opadów atmosferycznych w sierpniu 2025 r. wyniosła w Polsce 37,8 mm i była aż o 28,4 mm niższa od normy dla tego miesiąca, określonej na podstawie pomiarów w latach 1991-2020. Według klasyfikacji Kaczorowskiej miniony sierpień należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych (opady stanowiły jedynie 57,1% normy dla tego miesiąca).
Według klasyfikacji rangowej średniej obszarowej sumy opadów, obejmującej okres od 1951 r., sierpień 2024 r. plasuje się na 70. pozycji. Najbardziej zasobny w opady był sierpień 2006 r. (ze średnią sumą 158,2 mm), najmniej – w 2015 r. (zaledwie 16,6 mm). Rozkład przestrzenny sumy opadów był silnie zróżnicowany.
Najwyższe sumy miesięczne (ponad 90 mm) odnotowano na stacjach synoptycznych w Koszalinie, Kołobrzegu oraz na Kasprowym Wierchu. Z kolei najniższe opady, zaledwie poniżej 12 mm, wystąpiły we Włodawie, Warszawie, Sandomierzu i Kozienicach. W stosunku do średniej wieloletniej (1991-2020) opady w sierpniu 2025 roku zawierały się między zaledwie 12,9% (stacja synoptyczna we Włodawie) a 145,4% normy (stacja synoptyczna w Poznaniu). Rozkład anomalii w stosunku do normy wieloletniej odzwierciedla w znacznym stopniu przestrzenny rozkład opadów.
W pierwszych i ostatnich dniach sierpnia skumulowana suma wysokości opadów w Polsce delikatnie rosła, jednak przez większość miesiąca pozostawała na stałym poziomie. Zgodnie z klasyfikacją warunków pluwialnych sierpień 2025 r. należy zaliczyć do miesięcy bardzo suchych.
Ciekawych informacji dostarcza nam analiza parowania potencjalnego, obliczanego na podstawie standardowych danych meteorologicznych, jak również klimatycznego bilansu wodnego (KBW), będącego różnicą pomiędzy wysokością opadów a wielkością parowania. W sierpniu 2025 r. najwyższe wartości parowania, osiągające 120 mm, wystąpiły na Nizinie Mazowieckiej oraz w okolicach Wyżyny Lubelskiej); najniższe odnotowano w północnej części kraju (Pojezierze Pomorskie i Gdańskie) oraz na obszarach górskich (szczególnie w Tatrach).
Klimatyczny bilans wodny w sierpniu charakteryzowało znaczne zróżnicowanie przestrzenne. Najniższe wartości, sięgające –120 mm, odnotowano we wschodniej części polski (obszary o ujemnym bilansie pokrywają się z tymi o największych wartościach parowania ET0). Wartości oscylujące w granicy zera pojawiły się na zachodzie, północy oraz na obszarach przedgórskich. Wartości silnie dodatnie odnotowano w wysokich partiach Tatr oraz wąskim pasie Karkonoszy.
Wysokość opadów atmosferycznych w sierpniu charakteryzuje się bardzo dużą zmiennością z roku na rok, bez wyraźnego trendu wieloletniego, z silnie zaznaczoną fluktuacją 15-, 17-letnią.
♦ USŁONECZNIENIE ♦
Jeżeli chodzi o usłonecznienie, to w sierpniu 2025 r. mieliśmy podział na bardziej zachmurzone regiony północne i północno-wschodnie oraz słoneczne i pogodne na wschodzie i południu Polski. Najmniej godzin słonecznych odnotowano na Pomorzu, Żuławach Wiślanych, północy Wielkopolski i północnym wchodzie naszego kraju – poniżej 220 godzin, przy czym na stacji meteorologicznej w Suwałkach Słońce świeciło przez cały miesiąc 182,6 godz.
Z kolei na Mazowszu, Lubelszczyźnie, Ziemi Łódzkiej, w Górach Świętokrzyskich, w Małopolsce i Podkarpaciu (poza Podhalem i Bieszczadami), Górnym Śląsku, Opolszczyźnie, a także w południowej części lubuskiego i południowo-zachodniej wielkopolskiego po wschodnią i środkową dolnośląskiego – tam usłonecznienie wahało się od 260 do 300 godz., przy czym na stacjach meteorologicznych w Terespolu, Warszawie i Mławie było ponad 300 godz. z pogodnym niebem (rekord miesiąca należy do tego ostatniego – 319,6 h).
W północnych regionach naszego kraju, na północy i wschodzie woj. wielkopolskiego oraz mazowieckiego, a także w zachodniej części woj. łódzkiego anomalia usłonecznienia była w normie albo poniżej – w Suwałkach wynosiła -40 godzin, a także na stacjach meteorologicznych w Łebie, Lęborku, Elblągu i Pile – -20 godzin. Na pozostałym obszarze anomalia była dodatnia i wynosiła przeważnie 20-40 godzin, ale w Mławie przekroczyła 80 godz.
♦ SIERPIEŃ GLOBALNIE ♦
Anomalie średniej przypowierzchniowej temperatury powietrza na świecie w odniesieniu do lat 1991-2020 dla sierpnia Źródło danych: ERA5. Źródło: C3S/ECMWF.
Mimo że w Polsce miniony miesiąc został pod względem termicznym zaklasyfikowany jako lekko chłodny, to w skali globalnej był 3. najcieplejszym sierpniem na świecie, ze średnią temperaturą powietrza (ERA5) przy powierzchni Ziemi wynoszącą 16,60°C, czyli o 0,49 stopnia wyższą od średniej dla sierpnia w latach 1991-2020. Był to również miesiąc cieplejszy w Europie – o 0,3 stopnia powyżej normy (średnia wyniosła 19,46°C) – ale nie na tyle, by zakwalifikować go do pierwszej dziesiątki najcieplejszych sierpni w historii pomiarów w Europie.
